Lubism - لوبیسم

واقعا آدم از وب دیگر چه می‌خواهد وقتی پروتوپیج وجود دارد؟! به نظر من که بی نظیر است. استارت هم همینطور یا مثلا نت ویبز ما هم باید برویم کشکمان را بسابیم که خیلی از قافله عقبیم

پریروز برای پروژه‌ی طراحی و راه‌اندازی یک وب‌سایت با من تماس گرفتند، و در خواست نمونه‌ی کار کردند از من، من هم که از قبل می‌خواستم یک بخش طراحی سایت درست کنم ولی تنبلی می‌کردم، همون شب سریع یک چیزایی درست کردم و سرهم کردم و design.mazdakam.com درست شد. از چیزی که خودم انتظار داشتم برای اولین بار! بهتر شد خیلی هم سریع درستش کردم و خوشم اومد.

من دارم روی چند تا تغییر اساسی فکر می‌کنم برای وب‌سایتم، البته این فرایند فکری تازگی نداره، همونطور که ما بزرگ می‌شویم  و نیازهای ما متفاوت می‌شود، اسباب بازی‌های ما نیز باید عوض بشوند، مشکل اصلی فکر من این هستش که تمامیت خواه هستم و به این خاطر علاقه‌های گسترده‌ای دارم همین باعث می‌شود که کار خیلی سخت بشه به هر حال تصمیم گرفتم که شاختار صفحه‌ی اول رو تغییر بدهم به این نتیجه رسیدم که اگر سیستم‌ها جدا باشند بهتره کارایشون

پادکستینگ (باید کار بشه روش)
خبرخوان (باید کار بشه روش)
انجمن (دارمش)
مقاله‌ها (ویکی)
وب‌نامه (دارمش)

داشتم فکر می‌کردم که چه باید بگویم؟ داستان تکراری بسته شدن سایت‌های خوب و مفید فارسی- چیزی که جامعه‌ی مجازی وب هنوز هم در آن کمبود دارد - خبر خوشحال کننده‌ای نیست، خاصه ان‌که بنیانگذارش را از نخستین حرکات و تلاش‌هایش در وب بشناسی، نیما افشار نداری سومین وب‌نامه نویسی فارسی زبان است من او را از زمانی که به نوشته‌های کوتاه خود در وب‌نامه (وب‌لاگ) کلوچه می‌گفت، می‌شناسمش، او در سال دوم، پاگرفتن وب‌لاگ داور مسابقه‌ی وب‌لاگ نویسی بود، او کسی بود که پندار را بنا نهاد، کسی که اگر چه فنی بود اما دغدغه‌اش تولید محتوایی خوب، کارا و با استاندارد بود. او به دور از کسب اعتبار چندیدن بار درخواست مصاحبه‌های خبرنگاران مختلف را رد کرده بود، چرا که برای کارش ارزشی بیش از این قایل بود

من هیچ  افت کیفیتی در مطالب پندار در این چند سال ندیده‌ام، من هیچ‌گاه سوگیری نابخردانه‌ای در این سایت ندیده بودم، هیچ‌وقت ندیدم که پندار هدف خود را وسیله‌ی صرفا کسب درآمد خود کند، تنها دوست داشتن و عشق به تولید محتوای فارسی بود که این گروه دور هم جمع شدند و سازمان یافتند، من چه می‌توانم بگویم، و چه دارم که بگویم، جز افسوس و سپاسگزاری.

پندار یکی از قوی‌ترین پایگاه‌های تولید محتوای فارسی با بخش‌های هنری، ادبی، فنی، فرهنگی و ادبی بود. که مانند سایت خوب iranasp.net رو به خاموشی خواهد گذاشت، من در این فکرم که آیا مدل درآمدی خوبی به جز گرفتن تبلیغ که حالت پایداری ار برای این‌گونه سایت‌ها ایجاد کند وجود دارد یا ندارد؟ بدون شک اگر هر انسانی از آینده‌ی مالی خود آسوده باشد، کاری را که دوستش دارد دنبال می‌کند و در غیر این صورت، علاق‌ها از کار جدا می‌شوند و به مرور رو به خاموشی می‌روند و هیچگاه شکوفای انسان در کاری که دوستش نداشته، در محیطی که علاقه‌ای ندارد اتفاق نمی‌افتد.

اما نقش من چیست؟ جز همزادپنداری و سرودن مرثیه و بازگو کردن خبر تلخ آیا کار دیگری می‌توانم انجام دهم؟ بلی!

به این فکر کنم و از شما هم بپرسم که چرا اینگونه سایت‌ها که بازاری نیستند، آن‌لاین می‌میرند؟ و چه باید بشود که پایدار و استوار بمانند؟

سلام :) دوباره مثل قبل یک نظرخواهی دارم ازتون در مورد قیافه‌ی منوی افقی،

منوی افقی دیگه برای چی؟ درسته که تونستم یک کاری انجام بدم که ستون سمت راست هر وقت که نوشته‌ی کامل رو می‌خونید در کنار نوشته باشه، ولی شخصا از این‌که موقع خوندن یک مطلبی، چیزهای بی‌ربط کنارش باشه خوشم نمی‌آید. ولی از طرفی باید حداقل‌هایی هم برای کاربر در نظر گرفت که اگه خواست بتونه تحرک داشته باشه توی یک صفحه‌ی وبی مثلا اگه خواست بتونه بره صفحه‌ی اول، یا بخش بایگانی یا جست‌وجو. برای این که نه سیخ بسوزه نه کباب بهترین چیز اینه که یک منوی افقی گذاشت توی صفحه‌ی اول.

خوب همونطور که می‌دونید چندین قیافه‌ی مختلف وجود داره برای منوها من چند تاش رو انتخاب کردم که دوست دارم نظرتون رو بدونم بگید که کدومش بهتره برای این‌جا توجه کنید که رنگ‌امیزی منوها می‌تونه تغییر کنه بیشتر روی ساختارش توجه کنید

البته می‌دونم که بیکار نیستید، ولی این چند تا منو رو نگاه کنید و  نظرتون رو بگید که کدوم بهتره با موس هم روشون بروید که رفتار منو رو ببینید

1. منوی برگه‌ای Tab base
   
2. منوی ساده زیر خط دار - من خودم از این خوشم اومده
   
3. DWWS menu
4. Under Tabs
5.  Seth’s horizontal list
6. Centered list navbar
7. ZDnet Emulation - از این هم برای سایت خوشم اومده برای وب‌نامه زیادی لوکسه

خوب بحث خوبی بازه شده توی بخش پیشنهادهای بالاترین و پیشنهادهایی هم من اون جا دادم روی یکیش مفصل بحث شده که چون نمیشه اونجا بحث کرد من این‌جا چند تا از اون‌ها و پاسخ‌های داده شده رو بررسی می کنم. پیشنهادهایی رو هم که در این‌جا بررسی نمی‌کنم معنی‌اش اینه که یا توسط تیم پذیرفته شده و دارند رویش کار می‌کنند یا این‌که با جواب آن‌ها من قانع شده‌ام. پس چیزهایی که این زیر می‌نویسم یعنی این‌که جای بحث داره یا جوابی داده نشده هنوز:

در یک جمله بخش پیشنهادهای بالاترین تعاملی نیست یعنی من به شخصه زیاد توش راحت نیستم جایی که داره نظر رو می‌گیره خیلی باید بازتر رو راحت‌تر عمل کنه. من تو گروه جوملا خیلی راحتم توی وردپرس هم همین‌طور، کاری که وردپرس کرده خیلی خوبه به نظرم، یک بخش جمع کردن ایده درست کرده که

• هم توش می‌شه بحث کرد،

• هم می‌شه رای داد،

• هم می‌شه جست‌وجو کرد.

• Rss برای هر نوشته،

• آگاهی با نامه

درواقع به نظر من بخش پیشنهادهای بالاترین باید شبیه کار وردپرس باشه بسته به approach و دیدگاه تیم بالاترین داره. این پیشنهادها هم که در زیر می‌آورم سر همین موضوع کلی صحبت کرده، یعنی دیدگاه و فرض من این بوده که این بخش به سمت تعاملی شدن حرکت کنه و اگر بخش پیشنهادها تبدیل به چیزی که پیشنهاد کردم بشه پیشنهادهای زیر ور هم شامل خواهد بود:

پیشنهاد شماره‌ی ۲- با زیاد شدن پیشنهادها و انتقادها فکر کنم یه دسته بندی موضوعی هم بخواهد این‌جا و گر نه شیر تو شیر می‌شه

پاسخ بالاترین: این پیشنهاد را ما می‌خوانیم و فیلتر می‌کنیم در سیستم کنترل پروژه خود وارد می‌کنیم . برای همین بهبود این قسمت زیاد اولویتی ندارد

پاسخ تازه‌ی من: ولی برای من نوعی که می‌خواهم پیشنهاد یا انتقاد تکراری نکنم، خیلی مفیده و کاربرپسندتره

پیشنهاد شماره‌ی ۳- اگر هم بشه چیزهایی که دوستان می‌نویسند به عنوان پیشنهاد یا انتقاد بهش رای داد یا امتیاز داد خیلی خوبتر خواهد بود به نظرم

پاسخ بالاترین: درسته این صفحه جای پیشرفت زیاد داره ولی همونطور که گفتم بهتره انرژیمون رو در جای بهتری صرف کنیم

پاسخ تازه‌ی من: ببین این پیشنهاد فقط من نیست‌ها ۲-۳ نفر دیگه هم گفتند، اگر اجرا بشه برای خود شما هم بهتره تعداد نظرات کمتر ولی موثرتری خواهید داشت

پیشنهاد شماره‌ی ۴- در کنار این صفحه‌ی پیشنهاد یک road map مانندی درست بشه از طرف تیم اجرایی بالاترین و هر پیشنهادی که خواست اجرایی بشه و تو دستور کار قرار گرفت بقیه هم بفهمند که دیگه تکرار نکنند درخواست رو و از طرفی با که آیکونی یا یه چیزی اون پیشنهاد مشخص بشود که داره رویش کار می‌شه. یک جود bug tracker فکر کنم بخواهد.

پاسخ بالاترین: ما در سیستم کنترل پروژة هم bug tracker‌ داریم و هم roadmap و هم برنامه بلند مدت یک ساله. ولی فکر نمی کنم دلیلی داشته باشه اون مسايل فنی رو اینجا بذاریم .

پاسخ تازه‌ی من: اصل موضوع اینه که ما هم الویت‌ها رو بدونیم که انرژی پیشنهاد دهی! رو اون‌جا صرف کنیم و از پیشنهادهای تکراری هم جلوگیری بشه

پیشنهاد شماره‌ی ۵- ارسال پیشنهاد آژاکس بشه فرمش بهتره : -

پاسخ بالاترین: ا‌جاکس همه جا هم خوب نیست. چیزی هنوز در وب فارسی درست جا نیفتاده

پاسخ تازه‌ی من: من قانع نشدم ها! الان تو بخش نظردهی خود بالاترین آژاکس استفاده شده دیگه، چطور اون‌جا خوبه این‌جا نیست؟

پیشنهاد شماره‌ی ۶- فرم این‌جا بعضی از تگ‌های html رو مثل a href و b که خطرناک نیستند، پشتیبانی کنه که مثلا بشه پیوندها -لینک‌ها- رو با یک کلیک دید الان کاربرپسند نیستش یه جور rich text کوچیک بد نیستش

پاسخ بالاترین: پشتیبانی می‌کند، فقط دکمه اش را نداریم. باید خودتان کد را بنویسید.

پاسخ تازه‌ی من: بله درسته پشتیبانی می‌کنه ولی قبول داری که کاربرپسند نیستش؟ همه که مثل من و شما html بلد نیستند.

پیشنهاد شماره‌ی ۱۱ - بخش پ‍یگیری با ایمیل هم برای این‌جا بگذارید که اگر چیز تازه‌ای افزوده شد ما آگاه بشویم

پاسخ بالاترین: پاسخی داده نشده هنوز

گفتمان فارسی‌سازی:

پیشنهاد شماره‌ی ۳۰- رفع مشکل ی و ک فارسی و ي و ك عربی در همه‌ی سایت به خصوص در بخش ابرچسب که خیلی از کلمه‌های تکراری رو سبب شده: برای حل این مشکل هم مطالعه‌ی این نوشته

بررسی تاریخچه‌ی مشکل ی و ک و ارایه راه‌کار پیشنهاد می‌شود

پاسخ بالاترین: ما حروف را اصلاح نمی‌کنیم و دلیلش هم اینه که هنوز کلمات را به شکل‌های مختلف می‌نویسند و یکنواخت نشده. اگه ما همه ی ها و ک ها رو به یک نوع تبدیل کنیم به این معنی است که داریم نصف جستجوهای فارسی را از دست می‌دهیم. پس باید از هر دو نوع داشته باشیم .

پاسخ تازه‌ی من: دوستان این فکر یک اشتباه تاریخی است، بگذارید که کمی مطلب رو باز کنم اگر مساله ذخیره و بازیابی داده در دیتابیس خود بالاترین است که با توجه به توضیحاتی که در پیوند بالا نوشته‌ام، هیج مشکلی با این راه‌کار پیش نخواهد آمد. اما اگر از الان به فکر نباشید، برای جست‌وجویی که درحال ساختنش هستید، دچار دردسر خواهید شد و نتایج جست‌وجو هم مطلوب نخواهد بود.

اما اگر منظورتان جست‌وجوی کاربران اینترنت در موتورهای جست‌وجوی دیگری چون گوگل است، باز هم اشتباه فکر می‌کنید، مثال می‌زنم فرض کنید در بالاترین مطلبی نوشته شده باشد که کلمه‌ی «كارآفريني» در آن به کار رفته باشد، یعنی با حروف ک و ی عربی، و کسی در گوگل «کارآفرینی» با حروف ک و ی فارسی را جست‌و‌جو کند مسلم است که چیزی در بالاترین پیدا نمی‌کند. می‌بینید؟ در هر ۲ حالت برخی جست‌وجوها از دست می‌رود، پس این استدلال به یقین نادرست است. مگر این‌که همه‌ی ترکیب‌های واژه‌هایی که در آن‌ها، این دو حرف به کار رفته است را بسازید که هیچ جست‌وجویی را از دست ندهید. مثلا برای «کارآفرینی» می‌شود ۱۲ جایگشت! که منطقی نیست و نشدنی است.

از سوی دیگر طبق استاندارد نهایی utf-۸ و استاندارد ملی ISIRI ۶۲۱۹ به کاربردن حروف ي و ك عربی در نوشته‌های فارسی اکیدا نهی شده است. با این توضیحات یکدست شدن دیتاببس نه تنها به موتور جست‌وجوی خود سایت بالاترین در بهتر یافتن مطالب کمک می‌کند بلکه با رعایت کردن استانداردهای تهیه شده یک گام برای فرهنگ‌سازی کاربرد درست نویسه‌ها برداشته و با توجه به حذف حروف ی و ک در کدپیج سیستم‌عامل‌های از ۲۰۰۰ win به بعد که احتمال جست‌وجوی با این حروف روز به روز درحال کاهش است، چیز زیادی از دست نمی‌دهد.

پیشنهاد شماره‌ی ۶ - یکمی هم به فارسی‌سازی نگاه کنیم: «ارسال پیشنهاد» بشود —> « فرستان پیشنهاد »پیشنهاد شماره‌ی ۶ - ارسال فکر کنم ساده‌تر و روان‌تر و زیباتر است. زیادی هم پان ایرانیست بازی در آوریم از اون طرف بوم می‌افتیم

پاسخ تازه‌ی من- سر این بحث نمی‌کنم چون خیلی پیچیده می‌کنه و کلا هم سلیقه‌ای هستش. پس هیچی

پیشنهاد شماره‌ی ۷ - درباره‌ی معادل Tag cloud من یک‌بار چند وقت پیش یک پیشنهادی کردم که واژه‌ی «اُبرچسب» به کار بره به جای ابر برچسب چون تو دهن نمی‌چرخه و جا نمی‌افته

پاسخ بالاترین: خوب تا این عبارت جدید شما جا بیفته فکر کنم بهتره ما از همون عبارت ساده ابر برچسب استفاده کنیم. چون خیلی ها معنی همین رو هم نمی دونن چه برسه به ابرچسب

پاسخ تازه‌ی من: این هم به همون دلیل بالا، نمی‌شه بحث کرد ولی منطقا «بر» به مرور حذف می‌شه و ای کاش هم عقیده بودیم که این واژه رو جا بندازیم، چون اونایی که نمی‌دونن ابرچسب یا ابر برچسب چیه tagcloud ‌هم نمی‌دونن هر چی ماها بگیم جا می‌افته مثل دنبالک برای Track back

پیشنهاد شماره‌ی ۱۸- برای بخش زنده همونطور که گفتم علاوه بر امکان انتخاب نمایش تعداد نوشته‌ها امکان انتخاب و نمایش پیوندها بر اساس موضوع یا حتی تگ‌ها! برای هر کاربر وجود داشته باشه، چون هر کسی به چند تا موضوع خاص علاقه داره نه همه‌ی موضوعات

پاسخ بالاترین ۱۸- بخش زنده در حال حاضر اونقدر فعالیت نداره که اگه بخواییم به دسته ها و تگ ها محدودش کنیم دیگه بشه واقعا اسمش رو زنده گذاشت. هر ۳ دقیقه یک فعالیت دیگه خیلی هم زنده نیست. ولی شخصی سازی هایی برای بهبود بخش زنده حتما در آینده اضافه خواهیم کرد

پاسخ تازه‌ی من: صفحه‌ی اصلی بخش زنده که همونطور که گفتی باید همه رو بیاره، من نگفتم محدودش کنید که من منظورم دقیقا دادن امکان به کاربر بود برای گزینش یک جور category filtering و tag filtering در کنار این قضیه

پیشنهاد شماره‌ی ۲۷- ایجاد یک گزینه برای مدیریت لینک‌هایی که درحال پیگیری شدن هستند با نامه چون با زیاد شدن، لینک‌هایی که یک کاربر داره پیگیری می‌کنه ممکنه که ترجیح بده که تو یک صفحه‌ای مدیریت کنه این لینک‌ها رو: حذف کنه یا اضافه کنه

پاسخ بالاترین ۲۷ - پیچیدگی بیش از حد! چیزی که وب ۲.۰ را وب ۲.۰ می‌کند سادگی و دوری از چیزهای زائد است. هدف اینجا چیه؟ اینکه بیایم و مطالب مفید رو یک جا و راحت بخونیم و در شناسایی محتوای خوب و باارزش به هم کمک کنیم. همیشه باید هدف اصلی رو در نظر بگیریم تا زیاد از اون دور نیفتیم .

پاسخ تازه‌ی من: به نظر من که اصلا پیچیده نیست، در بخش کاربری همون‌طور که لینک‌های ارسال‌شده، لینک‌های ستاره‌دار، لینک‌های نظرداده و لینک‌های رای‌داده وجود داره یک بخش باشه به نام پیوندهایی که پیگیری می‌کنم، خیلی پیچیده نیست، کاربر راحت‌تر می‌تونه پیگیریش رو حذف کنه که براش نامه بیاد یا نه.

پیشنهاد شماره‌ی ۲۲ - امکان blog it برای هر پیوند در بالاترین: یعنی زیر هر نوشته یه آیکونی باشه که با کلیک کردن روش هر کاربری بتونه تو وب‌نامه‌اش درباره‌ی اون مطلب چیزی بنویسه و بخشی از متن مطلب همراه با لینک پینگ بشه تو بالاترین

پاسخ بالاترین: پاسخ داده نشده هنوز

من یه چیز خوب به سرم زده یا بهتره بگم که دوباره یادم افتاده؛

می‌خواهم یه صفحه درست کنم و توش آخرین نوشته‌های  وب‌سایت‌ها و ب‌لاگ‌هایی که هر از چندگاهی می‌خونمشون رو بیارم خیای این‌جوری کارم راحت‌تر می‌شه. این کار با RSS انجام می‌شه که قبلا هم من این کار رو انجام داده بودم برای سایت پارسیک. توی سایت خودم. این کار چند تا خوبی داره یکیش اینه که سایت‌هایی که فیلتر هستندة محتواشون خونده می‌شهع یکی دیگه اینه که من با یک صفحه از همه‌ی اون‌چیزهایی که دوست دارم خبر دار می‌شم یه خوبی دیگه‌اش هم اینه که بقیه هم می‌تونن ازش استفاده کنند

من زمانی‌که توی فرا مدیر پروژه‌ی bekhan.com و fara.ir شدم و وقتی persianwizard رو درست کردم و بعدش که توی بانک مدیر R& D شدم، همیشه اولین چیزی که بهش فکر می‌کردم چاره‌اندیشی به روش‌ها مختلفی برای حل مساله‌ی ی و ک بود. یه کدهایی هم درست کردم و دارمشون یک‌سری‌هاش هم ندارم و از دست دادمشون ولی توی ذهنم همشون هست من یقین می‌دونم که اگه روش‌هایی رو که آخر این نوشته آمده به کار ببریم تاثیر بسیار زیادی روی حل این مشکل خواهیم داشت. مانی منجمی هم که توی فارسی‌سازی رودپرس بسیار کوشا و فعال هست یک نظرخواهی مطرح کرده که بهانه‌ی این نوشته شد
برای شروع مجبور هستم که یک پیش‌گفتاری رو برای آشنایی بگم – اگر داستان ی و ک عربی و فارسی رو می‌دونید و راه حل‌ها رو می‌خواهید ببینید این بخش رو نخونید و برید به پایین صفحه-؛

به ستون الف و ۱۲ واژه‌ی زیرش نگاه کنید؛

باور می‌کنید که این ۱۲ واژه برای یک جست‌جوگر، ۱۲ عبارت کاملا متفاوت باشد؟ دقیق‌تر بگویم یعنی این‌که اگر شما یا دیگری نوشته‌ای نوشته باشید که در آن برای نمونه واژه‌ی « كارآفريني» به کار رفته باشد و بخواهید با موتور جست‌وجویی آن را با جست‌وجوی واژه‌ی « کارآفرینی» بیابید. هرگز موفق نمی‌شوید و موتور جست‌وجوگر چیزی به عنوان نتیجه به شما نشان نمی‌دهد. همچنین اگر نوشته باشید « كمك» و « کمک» را جست‌وجو کنید

شاید اگر کمی دقت کنید بتوانید تفاوت ظاهری بین شماره‌های ۱، ۳، ۵ (گروه یک) و ۲، ۴، ۶، ۷، ۸ (گروه دو) بشوید. بله شکل حرف «ی» آخرِ تنها در گروه یک و گروه دو فرق دارد، در گروه یک «ی» و در گروه دو «ي» است. اما نمی‌توانید با چشم تفاوت دیگری در این ۸ واژه ببینید در صورتیکه هیچکدامشان شبیه به هم نیستند تا زمانی‌که به «ستون ب» نگاه کنید؛ می‌بینید شکل «ک» و «ی» هم در اول و وسط واژه‌ها با یکدیگر فرق دارد و این تفاوت تا زمانی‌که «ی» و «ک» به صورت تنها در آخر واژه‌ها نباشند دیده نمی‌شود‌

اگر به شماره‌های ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲ هم نگاهی بیندازید، در نگاه اول تنها تفاوت ۹، ۱۱ (گروه سه) را با ۱۰، ۱۲ (گروه چهار) می‌توانید تشخیص دهید و تنها زمانی‌که به «ستون ب» نگاه کنید می‌فهمید که دو جور «ک» و «ك» در اول واژه‌ی کمک به کار رفته است.

موضوع چیست؟

موضوع این است ما از ترکیب ۴ نوع حرف متفاوت «ی»، «ي»، «ک» و «ك» برای نوشتن واژه‌های «کارآفرینی» و «کمک» استفاده کرده‌ایم.

اجازه بدهید تا آخر این نوشته، واژه‌ی «نویسه» که برگردان واژه‌ی انگلیسی « character » است را به جای واژه‌ی «حرف» به کار ببرم.

خوب اگر کمی هم ریاضی بدانیم؛ می‌توانیم محاسبه کنیم که به چند حالت می‌توان واژه‌ی «کمک» را با نویسه‌های ک، ك، م بدون تکرارنوشت؟

پاسخ: خوب جای نویسه‌ی اول می‌شود ۲ تا نویسه‌ی ک و ك را به کار برد و در جای نویسه‌ی آخر هم ۲ تا

بنابراین ۲×۲=۴ پس به ۴ گونه می‌توان واژه‌ی کمک را نوشت که در جدول بالا هم آمده است.

با همین روش می‌توان حساب کرد که به ۸ گونه می‌توان واژه‌ی کارآفرینی را نوشت؛

کمی وحشتناک است! اما چرا این دو نویسه دو به دو با هم شبیهند؟ و کدام را باید به کار برد؟ چه شده است که ما برای یک حرف دو نویسه‌ی متفاوت داریم؟ چرا «ي» دو نقطه زیرش دارد و «ك» همزه دارد و سرکش هم ندارد؟

چون نویسه‌های ي و ك فارسی نیستند و عربی هستند و در خط‌های عربی باید به کار برده شوند. بنابراین روشن است که باید شبیه حروف عربی باشند که هستند

اما این دو نویسه بنابر جایگاهی که در یک واژه پیدا می‌کنند - اول وسط و آخر- شکل‌های متفاوتی را به خود می‌گیرند به جدول زیر نگاه کنید؛

همان‌گونه که می‌بینید نویسه‌ی عربی «ي» در دو جایگاه اول و وسط کاملا مانند شکل نویسه‌ی «ی» در همان جایگاه است و نویسه‌ی عربی «ك» در سه جایگاه اولع وسط و چسبانِ آخر مانند نویسه‌ی فارسی «ک» در همان جایگاه است.

به همین دلیل است که واژه‌هایی که با نویسه‌ی «ي» عربی و نویسه‌ی «ك» عربی نوشته شده باشند در جایگاه‌های گفته شده از نظر ظاهری شبیه به نویسه‌های «ی» و «ک» فارسی بوده و قابل تشخیص نیستند.

اما یک برنامه‌ی کامپیوتری این تفاوت را می‌فهمد چرا که همان‌گونه که احتمالا می‌دانید در کامپیوتر همه چیز به صورت اعداد ۰ و ۱ تبدیل می‌شوند تا برای آن قابل فهم باشد. بنابراین شکل ظاهری یکسان یک نویسه ابدا اثری در شناسایی آن برای کامپیوتر ندارد، از آن‌جا که هر نویسه در استاندارد یونیکد، کد (شماره‌ی) یکتایی دارد و با ان شماره است که به کامپیوتر یا یک برنامه‌ی نرم‌افزاری شناسانده می‌شود، این تفاوت برای موتورهای جست‌وجو به آسانی قابل تشخیص است به جدول زیر نگاه کنید؛

این جدول به روشنی نشان می‌دهد که برای یک برنامه‌ی نرم‌افزاری این ۴ نویسه مانند ۴ نویسه (حرف) کاملا متفاوت است و روشن است که واژه‌هایی هم که از ترکیب این ۴ نویسه بوجود آیند اگرچه برای انسان (ما ها) در ظاهر تفاوتی ندارد اما برای کامپیوتر و نرم‌افزارها متفاوت است.

و به همین دلیل است که برای نمونه هنگام جست‌وجوی «کمک» تنها واژه‌هایی که در آن‌ها نویسه‌ی فارسی«ک» وجود دارد به عنوان نتیجه‌ی جست‌جو نمایش می‌یابند و اگر واژه‌هایی مانند «كمك» در متن مورد جست‌وجو باشند نمایش داده نمی‌شوند چون موتور جست‌وجو این دو واژه را یکی نمی‌داند که درست هم هست!

اما چه شده است که این دو نویسه در تخته (صفحه) کلید فارسی آمده است؟

سیستم عامل‌های ویندوز۹۸ اساسا برای زبان فارسی درست نشده بودند، شرکت‌هایی مانند برنا رایانه و … با ایجاد تغییرات کوچکی روی ویندوزهایی که هسته‌ی آن‌ها عربی بود وبندوزهایی را ارایه دادند که قابلیت نوشتن به زبان فارسی را دارا بود. آن‌ها نویسه‌های پ، ژ، گ و چ را به صفحه کلید فارسی افزودند اما حساسیتی بر روی ی و ک فارسی نشان ندادندو احتمالا در نظر نگرفتند که ي و ك، عربی هستند و نیاز به افزودن ی و ک فارسی همچون «گچ پژ» وجود دارد. پس از مدتی آن‌ها برای پوشاندن اشتباه خود دست به اشتباه بزرگ‌تری زدند و فونت‌هایی را طراحی کردند که اگر از آن‌ها در نوشتن ي و ك استفاده می‌شد ظاهر فونت را به شکل ی و ک نشان می‌داد! در صورتی‌که کد نویسه همچنان متفاوت بود.

این اشتباه از سوی کسی جدی گرفته نمی‌شد تا زمانی که ویندوز ۲۰۰۰ به بازار آمد و در آن صفحه کلید فارسی این‌بار از سوی سرکت مایکروسافت و نه شرکت‌های داخلی گنجانده شده بود و جای ي و ك عربی با ی و ک فارسی عوض شده بود. این رخداد بسیار مهم و خوب بود تنها یک اشتباه فاحش از سوی مایکروسافت اتفاق افتاده بود؛ فونت‌هایی که یونیکد بود و فارسی را پشتیبانی می‌کرد مانند Tahoma یا Times new roman و …برای نویسه‌ی «ی» فارسی از ۴ حالتی که در جدول بالا بررسی شد و باید می‌داشت تنها یک حالت داشت . آن هم «ی» تنهایِ آخر بود.

این مشکل باعث می‌شد که نتوان از ی فارسی در بیشتر واژه‌ها استفاده کرد چرا که عملا خوانایی متن را بسیار دشوار می‌کرد. اما ک فارسی چنین مشکلی را نداشت. بنابراین بسیاری تصمیم گرفتند که از ک فارسی استفاده کنند اما از ي عربی به جای ی فارسی استفاده کنند در حقیقت دونقطه‌ی زیر ي عربی را به نمایش ی فارسی تنهای آخر ترجیح دادند. برخی هم برای ی وسط از ي عربی استفاده می‌کردند اما برای آن‌که دو نقطه‌ی ي عربی در حالت تنها نمایش نیابد از ی فارسی استفاده می‌کردند! مانند: کارآفري ن ی

اگر چه پس از آن فونت‌ها اصلاح شد و دلیلی برای استفاده از ي عربی نبود اما به دلیل زیاد بودن محتوی فارسی تولید شده مخصوصا در وب تا آن زمان بسیاری برای جست‌وجوی واژه‌ها از ي عربی استفاده می‌کردند و نتایج جست‌وجو بهتر بود.

با توضیحاتی که دادم و دو مثال بالا عمق دشواری جست‌وجوی یک واژه را که در آن هم ی و ک باشد خواهید فهمید!

قلم و صفحه‌کلید استاندارد را هم برای اطلاعات بیشتر ببینید.

اما اکنون زمان تغییر است، باید شیوه‌هایی را طراحی و توصیه کرد تا تولید محتوای ناخواسته با نویسه‌های ي و ك به کم‌ترین حد خود برسد. و از طرفی واکشی داده‌ها در هنگام جست‌وجو نیز نتایج بهتری را ارایه دهد.

روش‌ها:

باید به این مراحل فکر کرد:

• زمانی که متنی نوشته می‌شود
• زمانی که متن فرستاده می‌شود
• زمانی که متن ذخیره می‌شود
• زمانی که متن واکشی شده و نمایش پیدا می‌کند

۱) در این مرحله دو حالت

• همان فرم شروع به نوشتن کند
• از ویرایشگری خارجی برای نوشتن استفاده کند مانند Word و … و سپس متن نوشته شده را در فرم وبی کپی کند

برای حالت اول راه حل ساده است؛ می‌توان با قرار دادن یک جاوااسکریپت، صفحه کلید فارسی برای فرم گذاشت که در چیدمانش اولا ی و ک در جای درست خود هستند و ثانیا هر ي و ك که تایپ شود در جا به ی و ک تبدیل شود
برای حالت دوم هیچ‌کاری با روش جایزگینی درجا (Real-Time Replacing) نمی‌شه انجام داد. چون وقتی شما متن رو از جایی کپی کنید Client نمی‌تونه پردازشی داشته باشه

نتیجه ۱: این روش جامع و مانع نیست و نمی‌تونه روشی برای رفع مشکل ی و ک باشه با توضیحاتی که دادم اما ایده‌ی گذاشتن یک کیبورد فارسی که مستقل از سیستم عامل بشه فارسی تایپ کرد ایده‌ی خیلی خوبیه که اولین بار در گروه فارسی‌وب شریف و بعد در پرشین‌بلاگ استفاده شد. بنابراین پیشنهاد می‌شه این ادیتور فارسی باشه ولی بدونیم که برای رفع مشکل ی و ک نیست و از اون‌جایی‌که ممکنه کسی بخواهد از «ي» و «ك» هم استفاده کنه جایگزینی اتفاق نیفته و فقط چیدمان استاندارد رعایت شده باشه. (من این روش رو توی سایت خودم به کار بردم)

۲) زمانی که متن فرستاده می‌شود، یعنی قبل از این‌که توی پایگاه داده (database) ذخیره بشه در این مرحله می‌شه پیش از این‌که چیزی توی دیتابیس ذخیره بشه ی و ک رو با یک تابع (Function) درست کرد و بعد ذخیره انجام بشه. تنها مشکلی که این روش داره اینه که باید حتما replace کردن به عنوان گزینه برای کاربر قابل انتخاب باشه چون که در برخی مواقع کاربر می‌خواهد که از نویسه‌ی «ي» و «ك» آگاهانه استفاده کنه مثل همین نوشته و ابنابراین همه‌ی متن‌ها بدون گزینش کاربر هنگام ذخیره شدن نباید جایگزین شوند.
نتیجه‌ی ۲: پیشنهاد می‌شود که به صورت پیش‌فرض برای هر نوشته این قابلیت فعال باشد ولی امکان انتخاب برای کاربر وجود داشته باشد (این روش رو هم توی بانک کارآفرین به کار بردم)

۳) زمانی که متن ذخیره شده است:
پس از این‌که نوشته‌ها ذخیره شد با تابعی کل دیتابیس Seek شده و جایگزینی صورت بگیرد
این روش به عنوان یک راه حل کلی منسوخ شده تقریبا ولی یه جاهایی کاربرد داره هنوز و خوبه که این تابع هم وجود داشته باشه. حالا بگم کجا کاربرد داره: فرض کنید که شما ۶ ساله دارید می‌نویسید و کلی مطلب وجود داره که ی و ک اون عربی نوشته شده با روش‌های گفته شده در بالا باید هر نوشته‌ای رو مستقل باز کرد و ویرایش کرد که کاری است بی دشوار و کاربرپسند (User-friendly) هم نیست. این تابع یه همچین جاهایی کاربرد داره که معمولا هر از چندگاهی مورد استفاده قرار می‌گیره فقط قبل از این‌که جایگزین کنه باید همه‌ی پست‌هایی رو که داره جایگزینی توش انجام می‌شه توی یک فهرست بیاره که Confirm بشه توسط کاربر و البته پیش‌فرضش باید چک مارک خورده باشند همه (این رو توی بخوان.کام انجام دادیم)

۴) زمانی که متن واکشی می‌شود: منظور همون جست‌وجو هست بیشتر با فرض این‌که همه‌ی کارهای بالا انجام شده باشه با این‌حال شدیدا پیشنهاد می‌کنم که تابعی نوشته بشه برای جست‌وجو که ی و ي – و ک و ك دو بدو با هم Or بشوند و همه‌ی نتایج نشان داده بشه که کاملا مستقل از این‌که کاربر چی تایپ می‌کنه هوشمندانه جست‌وجو انجام بشه به صورت پیش‌فرض و گزینه بده باز به کاربر که با تیک بتونه نا فعال کنه اون رو (من این روش رو برای گوگل اون موقع که بتا تستر جی‌میل بودم فرستادم که فکر کنم خوششون هم اومد سایت علیرضا هم تو سایت پارسییک تقریبا همچین کاری رو انجام داده)
روش دادن گزینه تایپ ي و ك توی فرم جست‌وجو هم پیشنهاد نمی‌شه و همینی که بالا گفتم بهتر و کامل‌تر است.

دست‌آوردهای پایانی:
• یک جاوا اسکریپت برای textarea که به صورت کاربرپسندی بشه لودش کرد مثل ایده‌ی htmlarea یا تگ id lang=fa من دیدم بعضی جاها برای صفحه کلید فارسی مستقل از یسیتم عامل rtl هم که باشه
• یک جاوا اسکریپت برای input form ها مثلا برای جست‌وجو یا فیلد نام و … که دوباره خودش لود بشه و مستقل بشه فارسی نوشت rtl فراموش نشود(من این دو تا رو بگردم فکر کنم دارم)
• یک عدد تابع با نام مثلاPost ReplaceFa Function پیش از ذخیره‌ی متن که پیش‌فرض تو هر نوشته‌ای فعال باشه ولی همه‌جا با یک Check mark بشه نافعالش کرد توی پست توی کامنت و ….
• یک تابع با نام ReplaceFa Function برای جایگزینی پس از ذخیره شدن
• یک تابع هم برای این‌که فرقی بین ي و ی و ک و ك هنگام جست‌وجو نباشه و در حقیقت or بشوند این ۴ تا نویسه ۲ به ۲

پیوندهای مفید رو بعدا اضافه می‌کنم الان کپک زدم :D

از بس که ور رفتم با این کدها پاسخ‌نامه مشکل پیدا کرده انقدر ور نرو دیگه بابا دو روزه می‌خواهد حرفه‌ای بشه توش!

من از همون ۴-۵ سال پیش که توی بلاگر می‌نوشتم و برای بقیه هم وب‌لاگ و سایت می‌زدم
همیشه یکی از مشکل‌هام تاریخ جلالی (شمسی) بودش. یکی از خوبی‌های وردپرس اینه که
بچه‌هایی که کار بومی‌سازیش رو انجام دادند، خیلی خوب امکانات فارسی رو بهش اضافه
کردند. بر خلاف این جوملا و مامبو! تا الان یه باگ مهم داره تاریخ جوملا و مامبو که
۲ سال درستش نکردند خودم دوبار نامه فرستادم بهشون و گزارش دادم خطا رو؛ فرض کنید
مطلبی رو که نوشتید بخواهید ویرایش کنید توی جوملا یا مامبو وقتی کار ویرایش تموم
شد و ذخیره کردید مطلب رو تاریخ ایجاد مطلب می‌پره!!! اگر از فارسی‌سازهای جوملا و
تاریخ شمسی استفاده کرده باشید! حدود ۲۰ تا از نوشته‌های من هم همین بلا سرش اومد
که تصمیم گرفتم دیگه که هیچ فارسی‌سازی رو به کار نبرم از بس توش ایرانی بازی و
بی‌دقتی هستش! وردپرس هم اون اوایل کدشده بود تاریخش و بعد کدباز شد که من تصمیم
گرفتم ازش استفاده کنم. ادم باید بدونه چی‌رو می‌گذاره تو سایتش وقتی کد بشه که من
عمرا به کار نمی‌برمش.

گناهکار یک افزونه (PlugIn)به نام
WP-Jalali widgets برای افزونه‌ی
mps-jalalidate۳۰۲ وردپرس درست کرده که ۲ تا سینی (Widget) داره به نام‌های
آرشیو جلالی و تقویم جلالی که خیلی چیز به درد بخوریه و من هم اون رو به کار بردم و
می‌‌تونید سمت راست ببینیدش. اما ۲ تا مشکل کوچیک داره این افزونه:
 خطا: نام‌گذاری
فارسی باعث ایجاد نویسه (کارکتر) % جلوی <li id="…"> می‌شه که از نظر
استانداردهای W۳.org خطا به حساب می‌آید و اگر بخواهیم
عنوان فارسی نشون داده بشه باید یک فکر دیگه‌ای کرد

 پیشنهاد: این‌که «آرشیو»
انگلیسی هستش و بهتره «بایگانی» رو به کار برد من نام‌های دو تا سینی رو به
Jalali-Date-Archive و Jalali-Calendar تغییر دادم و به کاربردمشون فایل دستکاری
شده (Modified)رو هم گذاشتم این‌جا که ببینید


دریافت افزونه‌ی سینی تقویم و بایگانی تاریخی جلالی
افزونه‌ی
mps-jalalidate۳۰
با نسخه‌ی ۲.۱.۲ وردپرس درست کار نمی‌کنه که مانی منجمی نویسنده‌ی این افزونه گفته
که به زودی این مشکل رو حل می‌کنه و احتمالا این دو تا سینی رو هم به بسته‌ی جدید
اضافه می‌کنه

This Page Is Valid XHTML ۱.۰ Transitional! Congratulations! No Error Found.
The document located at <http://weblog.mazdakam.com/> was checked and found to be valid XHTML ۱.۰ Transitional. This means that the resource in question identified itself as “XHTML ۱.۰ Transitional” and that we successfully performed a formal validation using an SGML or XML Parser (depending on the markup language used).

یکی از چیزهایی که زیاد برای بقیه مهم نیست توی طراحی برگه‌های HTML اما برای من خیلی مهمه - چون وسواس دارم!- معتبر بودن صفحه و در حقیقت سازگاری با آخرین استانداردهای w۳.org

است. دیروز و امروز نشستم هی با این کدها ور رفتم تا درستش کردم. دیگه داشت حوصله‌ام رو سر می‌برد علاوه بر این‌که هیچ پیام خطایی دیگه وجود نداره فقط یه هشدار هست که هر چی فکر کردم و گشتم نفهمیدم که برای چیه و مهم هم نیست برام اون قضیه‌اش حد وسواسم تا این‌جاها بودش :). تازه خوب شد که نمای پیش‌فرض وردپرس - کوبریک - (Wordpress default themplate) را به کار برده بودم و گرنه بیچاره بودم! برای این‌که چک کنید که این صفحه معتبر و سازگاره برید پایین صفحه دو تا عکس زرد رنگ هستش که اگه روش کلیک کنید خودش خود به خود می‌ره و برگه رو چک می‌کنه

1. می‌تونید از اضافه شدن نظرات جدید با ایمیل آگاه بشی
2. می‌تونید از شکلک استفاده کنید
3. می‌تونید وقتی دارید نظرتون رو می‌نویسید پیش‌نمایشش رو پایین جایی که می‌نویسید ببینید
4. خیلی سریع‌تر نظرتون پست می‌شه
5. برای هر نوشته می‌شه عنوان نظردهی رو هوض کرد